Czy Polska zmartwychwstała? Wyzwanie Henryka Rzewuskiego

„>>Przodkowie nasi pragnęli spolszczyć te obce zaludnienia, które podgarnęli byli pod swoje władztwo, bo czuli dobrze, że lubo siebie nazywali narodem, rzeczywiście składali tylko kastę, a dopiero przepolszczeniem, czyli uszlachceniem gminu zostaliby narodem… Że była dążność do uszlachcenia stopniami całego narodu, o tém przekonywa rozważne czytanie praw polskich i uwagi dziejopisarzów współczesnych<<. >>Wnuk neofity, lub innego plebejusza uszlachconego mógł z pewną dumną powiedzieć o sobie: »szlachcic na zagrodzie, równy wojewodzie« bo rzeczywiście był jemu równy. Polska więc przez szlachectwo rozpowszechniała się… Niebyło ku temu skuteczniejszego środka, jak wszelkimi sposobami mnożyć małe właścicielstwa, które były jakoby apostolstwem polityczném<<.



Polska może być tylko jednym spośród wielu narodów żyjących między innymi narodami i przepychających się z nimi łokciami w różnorakich wyścigach o najwyższe pozycje w międzynarodowych rankingach. Jeśli chcemy mieć królów jak inne narody (1 Sm 8: 5), nie powinniśmy się jednak krzywić na diagnozę Rzewuskiego.”

Dodatkowym kontekstem dla powyższych rozważań mogłaby być "Idea Rzeczypospolitej objawiona Janowi Dymitrowi Solikowskiemu na sejmie parczewskim" (Warszawa 2025) Jakuba Wolaka, jednak przez ograniczenia czasowe pozwoliłem sobie pozostawić ją do uwzględnienia przy następnej okazji.

K. Wyszkowski, Czy Polska zmartwychwstała? Wyzwanie Henryka Rzewuskiego, Teologia Polityczna co Tydzień 2026, nr 538.

Łącze

https://teologiapolityczna.pl/czy-polska-zmartwychwstala-wyzwanie-henryka-rzewuskiego

Komentarze

Prześlij komentarz

Popularne posty z tego bloga

„Polska jest jak obwarzanek”. Polskość jako nienormatywność

Obraz
Zapis dźwiękowy referatu pt.  „Polska jest jak obwarzanek”.  Polskość jako nienormatywność wygłoszonego 25 maja 2025 r. w Warszawie podczas konferencji Kondycja polska. Wczoraj i dziś . Kiedy Józef Piłsudski powiedział „Polska jest jak obwarzanek” chodziło mu o jej kresy, wschodnie i zachodnie. Jego intencją było stwierdzenie, że najbardziej wartościowe sprawy w Polsce rodzą się na obrzeżach, a nie w centrum. Dla polskich nacjonalistów konieczne było więc stwierdzenie, że autor tego bon-motu musiał być „kabotynem”. Jesteśmy być może jednym narodem na świecie, w którym stronnictwo patriotyczne jest rozbite na dwa, biegunowo wręcz przeciwne, „rządzone przez dwie trumny” obozy, z których jeden widzi dobro ojczyzny w minimalizacji (Polska piastowska), a drugi w maksymalizacji (Polska jagiellońska) jej granic. To rozbicie bierze się, jak twierdzę, ze specyficznego charakteru polskości, jej nienormatywności: być Polakiem oznacza nie być przedstawicielem żadnej określonej grupy etni...
Czytaj więcej

Naród jako wspólnota wyobraźni

Obraz
Karol Libelt odkrył, że my, ludzie żyjemy w wyobrażeniach. Stanowią one formę naszej egzystencji i budulec naszych światopoglądów; ekspresję naszych uczuć i sposób komunikowania naszych przeżyć, a zwrotnie medium naszych impresji i kształt naszych przeżyć. W drugim tomie Dziesięciu wieków definiowania polskości  ( de iure 2025, de facto 2026), ukazał się rozdział pt. Naród jako wspólnota wyobraźni . Starałem się przedstawić w nim trzy tezy: Karol Libelt zaproponował teorię filozofii trzeciej wpisującej się w linię rozwojową od koncepcji poiesis Arystotelesa, przez utopię estetyczną Schillera i trzecią krytykę Kanta, po pojęcie światopoglądu Diltheya, którą sam nazwał filozofią wyobraźni (umnictwem)[1]; Bronisław Trentowski uważał, że prawdziwymi twórcami narodu nie jest ani lud, ani nie są elity, lecz są nimi genialne jednostki [2]; poglądy Libelta i Trentowskiego - mimo ich empirycznej opozycji - można pojęciowo pogodzić w tytułowej koncepcji narodu jako wspólnoty wyobraźn...
Czytaj więcej

W stronę nowej racjonalności. Hegel, Trentowski i poszukiwania zaginionej prawdy

Obraz
K. Wyszkowski, W stronę nowej racjonalności. Hegel, Trentowski i poszukiwania zaginionej prawdy , Warszawa 2025 W książce piszę o poznaniu i prawdzie, o filozofii spekulatywnej i filozofii dziejów. O Logice Hegla i o Myślini Trentowskiego. Staram się pokazać, że między filozofią wieku XIX i filozofią wieku XXI zachodzi ciągłość problematyki, wynikająca z ciągłości problemów egzystencjalnych, kwestii żywotnych (by użyć wyrażenia Libelta). A zatem, bolączek praktycznych, etycznych, religijnych, politycznych, które mogą zostać dzięki badaniom teoretycznym łatwiej rozwiązane. Nie stronię też od odniesień do myślicieli XX-wiecznych i współczesnych. Jak jestem wobec nich krytyczny, tak też chętnie usłyszę uwagi krytyczne każdego czytelnika. Zachęcam także do kupowania książki, bo jest tania i, dzięki Wydawnictwu Fundacji Augusta hr. Cieszkowskiego , bardzo ładnie wydana. Łącze do dalszych informacji https://kronos.org.pl/ksiazki/w-strone-nowej-racjonalnosci-hegel-trentowski-i-poszukiwania-za...
Czytaj więcej