Posty

Wyświetlanie postów z październik, 2025

Kompleks Napoleona

Obraz
Zastane struktury władzy mogą wydawać się nam czymś niezmiennym, koniecznym, odwiecznym. W świecie, w którym żył Napoleon, dziedziczne monarchie dzielące między sobą kraje i ludy bez brania pod uwagę ich woli, wydawały się czymś może smutnym, może  nieprzyjemnym , ale  rzeczywistym , czymś, z czym po prostu należy się pogodzić. Można było być w dzieciństwie, nawet w młodości rewolucjonistą, wodzem wyzwalającym kolejne narody, ale dojrzałość, wejście do świata dorosłych oznaczało zrozumienie, że narody są tylko pionkami w rękach kilku wielkich rodów, dynastii. Napoleon nie musiał uwierzyć, że niepodległość Polski jest czymś  sprawiedliwym ; wystarczyło, by uwierzył, że jest czymś  koniecznym , bo rzeczywistym. Jak miał powiedzieć Polakom bratanek tylżyckiego partnera Napoleona, Aleksander II, lecząc ich w ten sposób z wywołanej zasadą przyjemności „neurozy”: „żadnych złudzeń, panowie”. Czy jednak bomba, którą Ignacy Hryniewiecki zabił petersburskiego politycznego psyc...

Stefan Żeromski: Inteligent (dyskusja)

Obraz
Dlaczego „dziennikarz polski z zadeptywania ogniów idei żyje”? Dr Wyszkowski zauważył, że Żeromski nie instrumentalizuje sztuki w służbie narodowej, a przynajmniej nie bezpośrednio. W  Snobizmie i postępie  diagnozował on specyficzną chorobę inteligencji polskiej, czyli snobowanie się na zagranicę, bezkrytyczne przyjmowanie obcych wzorców. Zarzut, że próbuje narzucać artystom służebność i zaangażowanie, zdecydowanie jednak odpierał, przeciwnie – twierdził, że tylko sztuka autonomiczna jest w stanie faktycznie działać na korzyść społeczeństwa. Możemy jednak krytykować sposób, w jaki dzieło artystyczne współbrzmi z kontekstem społecznym. Słaba kultura jest skazana na naśladownictwo, mocna i bogata kreuje zjawiska prawdziwie oryginalne. Łącza https://www.youtube.com/watch?v=7NYqzsNrG8A (nagranie) https://teologiapolityczna.pl/ktoz-dzis-policzy-czola-plonace-relacja-z-trzeciego-spotkania-ix-festiwalu-teologii-politycznej (relacja pisemna i fotograficzna)

„Polska jest jak obwarzanek”. Polskość jako nienormatywność

Obraz
Zapis dźwiękowy referatu pt.  „Polska jest jak obwarzanek”.  Polskość jako nienormatywność wygłoszonego 25 maja 2025 r. w Warszawie podczas konferencji Kondycja polska. Wczoraj i dziś . Kiedy Józef Piłsudski powiedział „Polska jest jak obwarzanek” chodziło mu o jej kresy, wschodnie i zachodnie. Jego intencją było stwierdzenie, że najbardziej wartościowe sprawy w Polsce rodzą się na obrzeżach, a nie w centrum. Dla polskich nacjonalistów konieczne było więc stwierdzenie, że autor tego bon-motu musiał być „kabotynem”. Jesteśmy być może jednym narodem na świecie, w którym stronnictwo patriotyczne jest rozbite na dwa, biegunowo wręcz przeciwne, „rządzone przez dwie trumny” obozy, z których jeden widzi dobro ojczyzny w minimalizacji (Polska piastowska), a drugi w maksymalizacji (Polska jagiellońska) jej granic. To rozbicie bierze się, jak twierdzę, ze specyficznego charakteru polskości, jej nienormatywności: być Polakiem oznacza nie być przedstawicielem żadnej określonej grupy etni...

Vernunft, Jaźń, Rationality : On the Ground of Trentowski's Critique of Hegel

Obraz
In the paper I want to sketch two ideas that emerged from my reading of Trentowski: Firstly, that Hegel’s Wissenschaftslehre , or theory of knowledge – to use Siemek’s interpretation of the term – is based on abilities, which he attributes to Vernunft . That is, it is based on the autocracy of reason ( samowładztwo rozumu ), as Libelt would call it. Secondly, although this theory of knowledge is the most progressive one in Western Philosophy, philoso phers of the East, and especially Slavic countries, shall find a more universal basis for the philosophical theory of knowledge, and this basis is the concept of ego or I , which are rough translations of Polish jaźń . about which I will say more later. Those ideas are better- or worse- developed in Trentowski’s works, but are certainly not properly exhibited and it is the task of contemporary philosophy to develop them further. What does it mean that Hegel’s philosophy is a philosophy of Vernunft ? I take Trentowski’s view to be that...