Skąd się bierze współczesny fatalizm?

O konformizmie i fatalizmie, o Maritainowskiej kategorii heglowskiego złudzenia i Miłoszowskiej kategorii heglowskiego ukąszenia

Współczesny konformizm wynika z fatalizmu. Współczesny fatalizm zakłada, że nasz ludzki świat jest rządzony przez tendencje i trendy; te tendencje i trendy są nieubłagane; trzeba im się podporządkować. Jedynym skutkiem sprzeciwu będzie wypadnięcie z pędzącego pojazdu dziejów. Rozbita głowa, wybite zęby, samotność na nieznanym pustkowiu.

Współczesna wolność negatywna to wolność porażki. Chcesz być wolny? Możesz być wolny. Ale zginiesz marnie. Chcesz dobrze żyć? Musisz postępować tak, jak każą tendencje i trendy.

Dość często ludzie współcześni konstatują różne oczywiste wady dzisiejszego porządku społecznego. Czujemy się jednak wobec nich bezsilni. Jakkolwiek spróbujemy te wady poprawić, zmienić, nadać dziejom nowy bieg tracimy na tym tylko my sami, a dzieje nadal biegną swoim torem. Jest to szczególnie paradoksalne wobec wielości obowiązujących dziś praw politycznych, wcale nie pozornych. Prawo do demonstracji, wolność druku, wolność stowarzyszeń etc. – wszystko to są zupełnie dobrze zabezpieczone należytości obywatela współczesnego państwa. A jednak nie chce on z nich korzystać. Wola bogacenia się jest skuteczniejszą metodą zagłuszania sumień niż terror polityczny. Policja polityczna nie jest w stanie tak dobitnie uciszyć i skrępować przeciwników panujących tendencji i trendów, jak groźba ubóstwa i zapomnienia.

K. Wyszkowski, Skąd się bierze współczesny fatalizm?, Teologia Polityczna co Tydzień, nr 513: 2026

Łącze

https://teologiapolityczna.pl/skad-sie-bierze-wspolczesny-fatalizm